Categorie archief: Blog

Hoe wordt binnen Zuyd learning communities vormgegeven?

De initiatiefgroep Community van Communities heeft haar project afgerond. In haar eindrapportage doet zij verslag van de projectactiviteiten. Tevens worden de verschillende typen communities die zij binnen Zuyd hebben gezien toegelicht:

  1. Communities waarin docenten participeren (bijv. ten behoeve van coördinatie en afstemming onderwijs) of tussen onderwijsondersteunend personeel (bijv. gericht op gezamenlijke professionalisering).
  2. Communities waarin docenten en studenten actief zijn (als onderwijsvorm als aanvulling op andere activiteiten op het curriculum).
  3. Communities waarin docenten, studenten en werkveld actief zijn (bijvoorbeeld om bij te blijven met de meest actuele ontwikkelingen in het eigen domein).

NetworkLearningModelOp basis van het netwerkmodel van Jarche zitten veel communities van Zuyd in fase van Workteams met als kenmerk gestructureerde en doelgerichte samenwerking (dat geldt ook voor het projectteam Community van Communities). Er is wordt nog weinig gedacht in termen van informele en opportunity driven netwerken. Mensen zoeken elkaar weinig op, niet in opleidingen en niet er overheen. Er is geen cultuur om te delen en de tools hebben daarop weinig invloed. Iedereen probeert het wiel uit te vinden en daardoor ontstaat er veel variatie. Binnen opleidingen zijn er geen netwerken en structuren gevonden voor kennisuitwisseling over innovaties. Deelnemers en teams worden nauwelijks gefaciliteerd voor kennisdeling in communities (soms ondergebracht bij persoonlijke professionalisering). Pogingen om community-denken op gang te brengen verlopen moeizaam. Het projectteam heeft alleen contacten met individuen en constateert dat het gesprek alle kanten opgaat.
Er zijn grote verschillen in de aanpak van communities tussen opleidingen. Communities worden vooral besproken als didactisch principe, maar weinig als leeromgeving voor docenten (muv dNP en Social Work). Ondersteuners (de management assistenten) werken geïsoleerd (urgentie) en hebben wel een community, maar deze wordt nauwelijks gebruikt voor dagelijkse chat.

Docenten spreken veelal over het werken en leren in communities voor studenten: thematisch, jaargang overstijgend of interdisciplinair. Uit presentaties tijdens het Living Lab blijkt dat studenten behoefte hebben aan interdisciplinair werken. Dit stelt opleidingen voor nieuwe vragen hoe hiermee om te gaan. Lesroosters (en gebrek aan ‘lummeltijd’) hinderen het aangaan van leerzame en productieve samenwerking in lossere verbanden. Het lijkt erop dat docenten en opleidingen gehinderd worden door organisatorische problemen voor communities.

De initiatiefgroep ziet dat visie, structuur, cultuur en leiding in het denken over en werken in communities niet op elkaar zijn afgestemd. Om het community-denken op gang te brengen zouden we op zoek moeten gaan naar de urgentie van community-handelen en het inzetten van de juiste structuur en cultuur onder vormen van gedeelde leiding. Volgens Verbiest (2012; voormalig lector Schoolontwikkeling en Schoolmanagement) kan ontwikkeling plaatsvinden op verschillende manieren: verbreden (meer communities), verdiepen (anders denken in communities) en verankeren (in beleid en structuur).

Plannen voor toekomst

Leren en werken in communities is een van de speerpunten van beleid voor Zuyd en actueel thema in de opleidingen en het onderzoek van Zuyd. Het is dit jaar in beperkte mate gelukt om bij alle faculteiten contactpersonen te vinden voor communities. De initiatiefgroep adviseert om verder te investeren in het in kaart (en onder de aandacht) brengen het werken en leren in communities bij Zuyd. De vraagstelling voor het onderzoek zou kunnen zijn:

  • Wie doet het? (structuur)
  • Hoe kunnen we dit vormgeven in cultuur? (systemen)
  • Hoe geven we er leiding aan? (visie)
  • Welke leeropbrengsten zijn er? (in termen van didactische en professionele ontwikkeling)

De initiatiefgroep CvC stelt voor dat:

  1. De Zuyd Onderwijs Expertise Community (ZOEC) i.o. per faculteit in kaart brengt (mogelijk op basis van een gemeenschappelijk ondezoeksplan) hoe de visie, structuur en cultuur rond het leren en werken in communities gestalte krijgen (Welke (soort) communities zijn er in de opleiding; welke doelen beogen die; wat is de rol van studenten; wie stuurt de communities aan?). Bevindingen worden gerapporteerd in blogs op community.community.zuyd.nl.
  2. Elke opleiding tijdens KIB (of diens opvolgers) iets presenteert over het werken of leren in communities.
  3. De kwaliteitsbeoordeling van opleidingen voorziet een paragraaf over inspanningen bij het realiseren van werken en leren in communities.
  4. Het CvB een routeplanner (voor ZOEC en/of de Dienst O&O) ontwikkelt om jaarlijks de voortgang in het werken en leren in communities te ordenen, analyseren en rapporteren.
  5. De lectoren zullen erop toezien dat het beheer van de website en activiteiten die het leren en werken in communities bevorderen, worden ingebed in de op te richten ZOEC.

Interprofessioneel Opleiden en Samenwerken (IPOS) bij de Faculteit Gezondheidszorg

IPOSDe Faculteit Gezondheidszorg van Zuyd heeft sinds 2011 een IPOS werkgroep waarin alle bachelor zorgopleidingen vertegenwoordigd zijn.  In samenwerking met de curriculumcommissies van deze opleidingen wordt gewerkt aan een binnen- en buitenschoolse IPOS onderwijslijn in de vorm van learning communities waarin werkveld, praktijkinstellingen, studenten, docenten en patiënten(organisaties) samenwerken. Voorbeelden zijn de ‘binnenschoolse’ communities in leerjaar 1 en 2 en het gezamenlijk uitvoeren van de cliëntencontactdag in het tweede leerjaar voor alle zorgstudenten. In jaar 3 wordt een IP teamoverleg (zie factsheet) gevoerd samen met studenten geneeskunde van de UM. In de module Interprofessionele Communities of Practice (IP CoP) leren studenten van verschillende opleidingen van de faculteit Gezondheidszorg en Social Work om samen te werken in de praktijk. Er is ook een tweedaagse module ontwikkeld (als resultaat van een Zuyd Innoveert project) waarin studenten met elkaar zullen leren, wordt geïmplementeerd bij tweedejaars studenten Verloskunde en Social Work. Een mooie bijkomstigheid van dit project is dat, door het gezamenlijk ontwikkelen van een module, docenten van verschillende opleidingen ook met elkaar leren en hierdoor werken aan hun collaboratieve competenties. Klik hier voor meer informatie over de module Interprofessioneel zorgplan opleidingen Social Work en Verloskunde.

De werkgroep heeft vanuit een theoretisch kader op een systematische wijze een IP- competentie raamwerk ontwikkeld.

IPOSblocks

De Interprofessionele building blocks bestaan uit 5 blokken die de 5 sleutelcompetenties voor interprofessioneel samenwerken vertegenwoordigen. De 5 sleutelcompetenties zijn (klik hier voor factsheet):

  1. Elkaars competenties kennen en begrijpen
  2. Werken met interprofessionele zorgplannen
  3. Probleemoplossend handelen in interprofessionele teams
  4. Passend interprofessioneel verwijzen
  5. Werken met interprofessionele zorgplannen

De IPOS werkgroep van de Faculteit Gezondheidszorg heeft samen met het Lectoraat Autonomie en Participatie van Chronisch Zieken ook  een factsheet samengesteld rondom interprofessionele sleutelcompetenties voor Zuyd docenten. Immers voor het slagen van interprofessioneel onderwijs en interprofessioneel doceren, hebben ook docenten interprofessionele competenties nodig. Deze zijn:

  1. Docenten kennen en begrijpen elkaars (vak) competenties
  2. Docenten werken interprofessioneel samen in de onderwijscyclus wat betreft: ontwerpen, uitvoeren, evalueren en bijstellen van IP onderwijsmateriaa
  3. Docenten handelen probleemoplossend in interprofessionele docenten-teams
  4. Docenten faciliteren probleemoplossend handelen in interprofessionele studenten-teams
  5. Docenten consulteren passende collegadocenten van diverse opleidingen binnen en buiten de faculteit
  6. Docenten evalueren interprofessioneel teamwerk met docenten en studenten.

“Quichekeurig” kennis delen met, van, door en voor communities

Quiche
via Wikipedia

Dit studiejaar heeft de initiatiefgroep het project Community van Communities uitgevoerd. Op deze website zijn hierover regelmatig berichten verschenen. In vervolg daarop organiseren wij, de initiatiefgroep, de meeting “Quichekeurig”!

Deze bijeenkomst heeft om tweeërlei redenen de naam ‘Quichekeurig’ gekregen. Met elk lekker quichehapje werken wij toe naar een inspirerend, nieuw stapje. En we kijken ‘kieskeurig’ naar de initiatiefgroep en naar de communities van Zuyd.
Wij delen met jullie de opbrengsten van onze projectactiviteiten en natuurlijk is er ook plek voor prangende vragen van jouw community.

Onderstaande thema’s komen hoe dan ook aan bod:

  • Hoe start je een community op?
  • Hoe zorg je voor eigenaarschap?
  • Welke facilitering is nodig en welke heb je?
  • Wat en hoe leren mensen in de community?

Wij zouden het zeer op prijs stellen als je deze uitnodiging deelt met collega’s die deelnemen aan of geïnteresseerd zijn in communities. Ook zij zijn van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het programma.

De bijeenkomst vindt plaats op 6 juni a.s. in het station van Meerssen bij ‘Ontmoet Anna’ Stationsplein 1, 6231 CN Meerssen.
Inloop vanaf 15:30 uur; de bijeenkomst duurt van 16.00 – 18.30 uur.

Na de bijeenkomst heb je gegeten, gedronken en ga je vol ideeën naar huis.

Aanmelden kan per mail tot vrijdag 3 juni bij Mieke Faessen .

Met vriendelijke groet,
De leden van de initiatiefgroep,
Marcel van der Klink, Paul Hennissen, Judith van Hooijdonk, Wilmie Jenniskens en Sylvia Schoenmakers,

Tips voor learning community

Op het weblog van Wilfred Rubens stond een opsomming van tips bij opzetten en actief houden van een learning community. De tips heeft Wilfred opgetekend tijdens het Next learning congres van Daniel Jones, training and community manager van de Zurich Insurance Company.

De tips zijn in onderstaande blog integraal overgenomen.

  • Zoek een sponsor. Je hebt steun nodig van een sponsor omdat het opzetten en gebruiken van een community tijd, energie en geld kost.
  • Stel een budget zeker voor een learning community. Je moet een community manager betalen, je moet voor events betalen, net als reis- en eventueel verblijfskosten. Communities hoeven niet heel veel geld te kosten, maar je hebt budget nodig.
  • Vorm een kernteam. Geef leden van een kernteam opdrachten, bijvoorbeeld mbt het cureren van content of om ideeën van jou te beoordelen. Volgens Jones is een community manager in het begin vaak 3 dagen per week bezig met het opzetten van een community. Dit is ook afhankelijk van de vraag of de organisatie al gewend is om bijvoorbeeld via sociale media kennis te delen. Hoe terughoudender de organisatie, des te meer tijd ben je hier aan kwijt. Als een organisatie het belang van een learning community inziet, dan kost het relatief minder vaak tijd.
  • Stel een missie vast voor de community. Bijvoorbeeld: deze community is gericht op het beter uitvoeren van projecten (door het vinden van informatie, opslaan van informatie, en delen informatie). Wat is je doel? Wat wil je bereiken met een community.
  • Gebruik gamificationprincipes om bijvoorbeeld klanten te motiveren om deel te nemen aan een community.
  • Wederkerigheid is heel belangrijk. Deelnemers moeten er ook vertrouwen in hebben dat participatie hen iets oplevert.
  • Gebruik een online site die deelnemers in staat stelt samen te werken. Volgens Jones heeft Facebook bijvoorbeeld veel mogelijkheden. Al staan organisaties het gebruik ervan vaak niet toe. Slack zou ook een mogelijkheid kunnen zijn. Bij Zurich worden opties in Yammer vaak gedisabled.
  • Sponsoren hebben hierbij bijvoorbeeld een belangrijke taak. Hoe belangrijk vindt de organisatie immers learning communities? Binnen veel organisaties moet je vaak work-a-rounds verzinnen om sociale media etc te kunnen gebruiken.
  • Gebruik een centraal e-mailadres voor de learning community.
  • Gebruik diverse sociale media, met een eigen originele community-naam en originele gebruikersnaam. Kies een originele naam. En check of die naam bij verschillende media beschikbaar is.
  • Bouw het initiële lidmaatschap op. Nodig mensen uit. Adverteer. Voeg deelnemers van een cursus automatisch toe (met de mogelijkheid zich af te melden). Overspoel mensen ook niet met mails.
  • Zorg voor groei. Betrek leden bij je community. Daarvoor is eigenaarschap nodig. Iemand moet de kar trekken. Face to face bijeenkomsten werken het beste voor het creëren van binding. Mensen bouwen vertrouwen in elkaar op als zij elkaar leren kennen. Organiseer bijeenkomsten voor leden (lokale events). Noem het geen cursussen.
  • Geef mensen automatisch zicht op hoe zij participeren. Verwacht dat 5% van de community-leden deelnemen. De meeste deelnemers zullen vooral participeren door te lezen. Dat is niet erg. Als mensen veel praktische problemen ervaren (bijvoorbeeld rond Excel) en anderen snel antwoord kunnen geven, dan wordt meestal veel gecommuniceerd. Als een vraag wordt gesteld die makkelijk te googlen is, dan werkt het niet (dat kun je zelf).
  • Organiseer synchrone online sessies. Dat vergroot binding. Organiseer excursies naar andere afdelingen. Je kunt ook ‘virtuele fieldtrips’ organiseren (bezoek van online bronnen). Organiseer conferenties. Eventueel online. Bijvoorbeeld webinars. Met veel interactie zoals polling.
  • Zorg ervoor dat content gecureerd wordt. Overspoel mensen niet met content.
  • Creëer op termijn, dus nadat de community ‘loopt’, special interest groups rond groepen die organisch rond onderwerpen ontstaan. Zij moeten wel het initiatief vinden. Zij komen op, en verdwijnen.
  • Investeer in betrokkenheid. Spreek mensen persoonlijk aan. Vraag niet in het algemeen wie bijvoorbeeld bepaalde bronnen wil delen.
  • Moedig mond-tot-mond reclame aan. Zorg dat er binnen jouw organisatie over jouw community gesproken wordt.
  • Gebruik managers en leiders voor je community. Vraag hen om aandacht te besteden aan de community. Lever teksten of slides aan die zij bij presentaties kunnen gebruiken.
  • Adverteer. Bijvoorbeeld in restaurants, toiletten of liften.
  • Voer actieve PR. Blog bijvoorbeeld over je community.
  • Houd lijsten van leden bij. Je krijgt, bijvoorbeeld van de sponsor of het management, vragen naar het gebruik van de community. Houd bij hoeveel je community wordt gebruikt. Je moet je verantwoorden over de investeringen.
  • Vraag feedback op bijeenkomsten, webinars, initiatieven, sites, etc.
  • Delegeer verantwoordelijkheden. Probeer niet alles zelf te doen.
  • Ga op een gegeven moment iets anders doen. Het is goed als anderen community manager worden, of dat jij je met een ander thema gaat bijhouden. Daar leer je van.

Network Learning Model

In het Network Learning Model van Harold Jarche navigeren mensen tussen sociale netwerken, community of practice en team. Tijdens onze verkenning binnen Zuyd naar definiëring van het begrip ‘learning community’ ervaren we eenzelfde indeling waarop kennis ontwikkeld wordt en communities worden ingericht.

NetworkLearningModel

“Personal knowledge mastery is the individual discipline that can enable this, while working out loud is how groups stay in touch and learn. It all hinges on individuals taking control of their learning, and organizations giving up control.  It all hinges on individuals taking control of their learning, and organizations giving up control.”

triple operating system

“The triple operating system relates to the network learning model, but looks at how organizations need to open up. Awareness comes from outside the organization, requiring people inside to spend time connecting to diverse social networks. Space needs to be provided to communities where new ideas can be safely tested. These can be inside and/or outside the organizational walls. Finally, work teams must be not only self-governing but temporary, and hierarchy is then negotiated amongst the members. This is self-organization in action and it takes time for people to master, as well as structures and procedures that can ensure its continuance.”

CoP als voertuig om onderwijs te verbeteren

Onderstaande video geeft inzicht op de werkwijze van Academische basisschool de Hovenier te Montfort. Aan de hand het co-creatie-wiel van Corry Ehlen [zie ook blog inspirerend samen leren en werken in communities] wordt getoond welke aspecten een rol spelen in het succes van deze CoP’s.

“Binnen het onderwijs in Limburg neemt het Lectoraat Opleiden in de School haar verantwoordelijkheid door naast onderzoek de rol te vervullen van ‘stimulator’ en ‘betrokken partner’. Getuige activiteiten om binnen het project Leerlandschap van Communities het ‘samen leren en innoveren in communities (CoPs en CoLs)’ te stimuleren in de vorm van de organisatie van symposia, publicaties, presentaties en netwerkbijeenkomsten”. {bron: website de Nieuwste Pabo]

Het Lectoraat Opleiden in de school van de Nieuwste Pabo is gelieerd aan de hogescholen Zuyd en Fontys.

Inspirerend samen leren en werken in communities #KiBSittard

Tijdens het Start Up event (Kennis in Bedrijf) op 3 maart in Sittard heeft de initiatiefgroep Community van Communities een rondetafelgesprek georganiseerd. Hiervoor waren een aantal ervaringsdeskundigen uitgenodigd. In een klein groepje werd onder leiding van lector Paul Hennissen een geanimeerd gesprek gevoerd over communities en wat de essentiële kenmerken zijn.

KiBSittard

Corine Castenmiller was als facilitator betrokken bij de lerende netwerken bij voormalige organisatieonderdeel ZuydPlein. Vanuit haar ervaring zag zij dat communities/netwerken sterk afhankelijk waren van een inhoudelijke expert en/of inspiratie. Daarnaast is goede facilitering belangrijk. Voor de individuele deelnemer is uiteindelijk ‘kennis halen’ essentieel, constateerde Corine.

Jeroen Veen is communicatie-adviseur bij CHILL, één van de vier expertisecentra van Zuyd. Volgens hem zijn keuzevrijheid en zichtbaar maken van resultaten essentiële kenmerken van communities. Als je deze uitgangspunten legt op de Community of Development van CHILL is het de vraag of dit ‘echte’ communities zijn. Studenten worden gekoppeld aan de beroepspraktijk en krijgen een reële opdracht waaraan een resultaatverplichting gekoppeld is. Docenten zijn als coaches betrokken in deze communities. Het verschil met projectgroepen of werkgroepen is volgens Jeroen dat de deelnemers aan de Community of Development werken op basis van gelijkwaardigheid. Hierover was het wel nodig om enige afspraken vast te leggen in een zogenaamd manifest. De thema’s die in het manifest beschreven zijn, zijn ook terug te vinden in het co-creatie-wiel.

cocreatiewiel

Corry Ehlen was ook aanwezig. Het co-creatie-wiel is een instrument, het eindresultaat van haar promotie-onderzoek. Zij gaf aan dat er verschillende redenen zijn waarom mensen bij elkaar komen.

  • De Community of Practice (of development zoals ze bij CHILL worden genoemd) zijn veelal product-/resultaatgericht. CoP’s staan dicht bij de praktijk en meestal is het doel duidelijk.
  • De lerende netwerken / learning communities gaan uit van onderling leren/ontwikkelen. De richting moet duidelijk zijn, maar einddoel hoeft niet beschreven te zijn.

Gelijkwaardigheid en relationele verbondenheid werd in beide type communities als essentiele kenmerken benoemd. Het moet ook leuk zijn om samen te zijn en te werken.

Het thema van dit Start Up event was ‘ondernemendheid’. De aanwezigen vonden ondernemendheid, open staan voor nieuwe ontwikkelingen en ideeën belangrijke competentie voor deelnemers aan een community. Ondernemendheid is niet bij iedereen even sterk ontwikkeld. Het is taak van het onderwijs om dit te stimuleren en te ontwikkelen, studenten te triggeren om uit hun comfortzone te  stappen. Dit kan door studenten samen te laten werken en leren in communities.

Dank aan Abbey, Jeroen, Cor, Corine en Corry.

Het denken gaat verder … 🙂

Kennis in Bedrijf op donderdag 3 maart in Sittard

INSPIREREND SAMEN LEREN EN WERKEN IN COMMUNITIES:
EEN BLIK IN HET HEDEN EN DE TOEKOMST

Communities bij  Zuyd zijn er in vele varianten. Zo kunnen communities inspirerend zijn in bijvoorbeeld het uitwisselen van ervaringen, het verzorgen van gezamenlijke trainingen, het uitnodigen van sprekers, in het realiseren van innovatieve producten of in intervisie. Maar wat maakt communities nu succesvol? Wat werkt wel en wat werkt niet? En wat zijn de mogelijkheden en uitdagingen voor online communities?

Tijdens een rondetafelgesprek met zes ervaringsdeskundigen die allen een prominente rol in hun eigen Zuyd community spelen, zoomen we in op de volgende vragen: Hoe start je een community? Waarover wordt gesproken binnen de communities van Zuyd? Welke aandachtspunten zijn er? Welke tips kunnen we aan elkaar geven?

Als bezoeker krijg je ook de mogelijkheid om actief aan het rondetafelgesprek deel te nemen. Mogen we jou ook verwelkomen? Het rondetafelgesprek vindt plaats op donderdag 3 maart van 15u15 tot 16u00 in ruimte C.101 tijdens het Start Up event (Kennis in Bedrijf) op de Zuyd-locatie Havikstraat 5 Sittard. Wel graag vooraf aanmelden. Onze sessie staat als allerlaatste op de lijst.

Namens de initiatiefgroep,
Marcel van der Klink, lectoraat professionalisering van het onderwijs
Paul Hennissen, lectoraat opleiden in de schoolKiBSittard2

Interne communities en sociale media

socialmediaHet adviesbureau Evolve heeft onlangs onderzoek gedaan naar de inzet van social media binnen organisaties.

De belangrijkste conclusies van het onderzoek zijn dat de inrichting van interne social media professionaliseert, maar het gebruik nog te weinig wordt gestimuleerd. Een belangrijke stap in dat proces zal zijn om interne community’s een onmisbaar onderdeel te laten worden van het werk, met senior management als voorbeeld. 
Overall kan gesteld worden dat de focus van interne social media is verschoven van een conversatieplatform naar meer formalisering, sturing en relevantie. Maar voor échte successen zijn een verandering in het gedrag van medewerkers en een andere organisatie van interne processen nodig.
Bron: Marketingfacts

Binnen Zuyd bestaan ook vele interne communities. Je kunt ook Zuyd als een grote interne community benoemen. Mijn ervaring (n=1) is dat binnen Zuyd sociale media beperkt wordt ingezet om open kennis delen en online samenwerken te ondersteunen. Dat was ook de conclusie van mijn masteronderzoek. De respondenten (hbo-docenten, n=33) vonden samenwerken in netwerken belangrijk. Ook waren zij gemotiveerd hun onderwijs met behulp van ict te verbeteren en willen ze aansluiten bij de technologische veranderingen. Toch bleek dat het merendeel van de docenten sociale media nauwelijks inzet in hun onderwijs en netwerken. Hoewel uit de literatuur blijkt dat sociale media een positieve invloed hebben op betrokkenheid van studenten, de netwerkvorming, en de participatie bij leeractiviteiten, zagen de docenten uit dit onderzoek nog geen mogelijkheden en kansen om met sociale media open kennis te delen en het online samenwerken te ondersteunen.